The Prime Minister spoke for over an hour. We publish the complete text in English and Albanian.
Translator’s note: This is an English translation of Prime Minister Rama’s address to the Socialist Party parliamentary group on 9 March 2026. The translation is based on the official verbatim Albanian text and has been prepared with care for accuracy of meaning and register. As with any translation of spoken political language — dense with idiom, cultural reference, and rhetorical texture specific to Albanian public life — complete equivalence cannot be guaranteed. Readers are encouraged to consult the original Albanian alongside this text.
SPEECH BY PRIME MINISTER EDI RAMA
Chairman of the Socialist Party of Albania Meeting of the PS Parliamentary Group Tirana, 9 March 2026
Subject: SPAK’s request for parliamentary authorization to restrict the liberty of Belinda Balluku
Today we are here to publicly state our position in connection with the Special Anti-Corruption Prosecutor’s request to authorize the restriction of liberty of Belinda Balluku.
A charge was brought against her last year — not for theft, not for corruption, and nothing else connected to any crime scene or flagrante delicto in the commission of a serious criminal act — but only for the reasonable suspicion that, in her capacity as former Minister of Infrastructure and Energy, she committed the criminal offense of inequality in public tenders, six years ago, based on some messages found — years later — on the telephone of a former director. And on the basis of this fact, still entirely uninvestigated at the time, but — as is routine — served up beforehand through the couriers who enter and leave the kitchen of the Train Station,* like dog scraps through 700 pots of the political and media tribunal, the prosecutor and the judge of the preliminary hearing first imposed — in a reckless, incomprehensible lunge — the suspension of the cabinet minister. An absurd measure which, as we have explained before, effectively suspended the function, not merely the person — which is precisely why a lunacy of this nature has never occurred anywhere else in the world.
Then, without waiting at all for the conclusion of the process we had opened before the Constitutional Court — for intolerable interference in the competencies of the executive branch — as soon as the Court suspended the suspension measure and declared it would enter the matter on its merits, the second reckless lunge arrived: the request we are discussing today. And we discuss it with the right given to us by the Constitution of the Republic of Albania — to authorize, or not, the arrest of a deputy, a matter I will address concretely further below.
Simply the announcement of the charge, along the crooked path that has unfortunately become custom for the investigative groups of the “Train Station” — which use the media as paramilitary forces for the public indictment and destruction of their subjects — was enough to raise, against Belinda Balluku, all the waves of the sea of hatred that boils and boils and boils without pause in the 700 pots of our media and political bazaar, and to gather all the clouds of perverse fantasies from social media networks, to turn the person into a criminal with 300 villas, 2 yachts, 10,000 euros in magical solutions for a car wash — while the roads built during her tenure all collapsed from corruption, rain poured with disasters and floods covered even the mountains of Albania from the absence of drainage canals stolen by her, the sea turned to yogurt from the dealings of the political and media bazaar — and finally, with hysterical outbursts spilling into the boulevards, the long-awaited hour of great vengeance arrived: against the person who sent the Democratic Party to gather juniper berries in Dibër and paved the road in Fier together with all of Gaz’s and Zegjine’s gas.** (The first man in the history of Europe whose Helsinki Committee came to his defense against a girl. — God help you, Zegjine.)
But, while Belinda Balluku was being turned into the witch who must be burned in a medieval bonfire with Molotov fire, and all the funds mobilized as never before in these years from state resources, international financial organisms, and private enterprise — for infrastructure — were being turned into money robbed by her herself, I, precisely today, must tell Albanians that the epochal transformation that continues and will continue in the infrastructure sector and the energy sector of our country was not brought by time, nor simply by money. Money has been spent in full and more before — on roads left to rot. It was not brought by anyone or anything other than their vote for this party, for the government of this party — of which Belinda Balluku is a member, as a member of the PS Leadership, as one of our most voted and most supported figures by voters, who for six consecutive years directed the Ministry of Infrastructure and Energy, working without schedule, fighting without reservation to deliver on time and with quality the ambitious objectives of our governing program, amid a thousand and one difficulties, in these two sectors that have long suffered historical backwardness for many reasons.
I know that even among us here there are those who believe that Belinda’s exemplary electoral victories — and those of the teams she leads in the territory — derive from the power of the position she held. This remains to be seen in the upcoming local elections in the Fier district, where she will continue to lead the district and will no longer hold any executive power whatsoever.
But what I know with certainty is something else: that few among us here maintain contact with the territory the way Belinda Balluku does, going regularly to the areas she covers as political director.
I have no intention whatsoever today of declaring Belinda either a hero or a victim, and I hope that in the investigation of the case for which she is accused of having committed a criminal offense, the Prosecution will exhaust every lead that could point to corruption — because in the end of the day, everyone, after their eighteenth birthday, walks only on their own legs, with law and custom. While I, as Prime Minister — unlike what those who have no idea of this duty think — have neither been able, nor have I allowed, either by law or by custom, to carry the torch for any colleague.
I have no intention of telling you — and especially not you, who know better than others — that Belinda is someone who is easy to work with, since more or less we all know how easy it is to deal with her, especially when her head tells her she is right and she wants at all costs to get her own way.
I have absolutely no intention of declaring her innocent of what she is accused of, or of crossing the red line — which I drew before the deputies in this chamber the day after the approval of the justice reform, and which applies to everyone equally — by taking her under my protection from justice and entering into the substance of the case: matters that belong exclusively to the lawyer, the prosecutor, and the judge, whether I agree or do not agree with those latter parties.
But on the other hand, I have no intention — in a moment like this — of leaving unmentioned the great transformations in the two sectors that the minister directed and followed every single day, without stopping for one day.
During these six years, approximately 1,000 kilometers of new national road network have been built and rebuilt in our country to European standards — not counting the secondary and tertiary network, which is not within the competence and authority of the Ministry and the government, but of the municipalities and the Albanian Development Fund. Meanwhile, 40 construction sites are currently active across the country and will represent Albania’s added value for EU membership by 2030.
Starting from the Elbasan–Rrogozhinë axis — closing in 2027, currently over 60% complete — through Elbasan–Qafë Thanë, which likewise closes in 2027, putting at the disposal not only of Albania but also of the EU and NATO Corridor VIII, which for 30 years was blocked in the European Commission by others so as not to be qualified and classified as a Corridor of the European transport network — and which we unblocked at the EU–Western Balkans Summit here in Tirana, and which has simultaneously been declared a security corridor for NATO force mobility.
Also Elbasan–Banjë, and the Fier and Vlorë bypasses — roads that were once counted with drums and cries of triumph in the imaginary inventory of thousands upon thousands of kilometers of the opposition’s day of reckoning, which fell to Albania in their accounting and has been a thorn in the opposition’s throat from its birth to its current agony — but which in reality were nothing more than pits of debt and open wounds on the roads, and are now completed works, delivered precisely in these six years. As were Orikum–Dukat and the Llogara tunnel — for which people talk endlessly in the smoke of the pots and in the gossip of the hacks*** about millions upon millions stolen — but the only real millions to speak of so far are those gained from the increase in vehicle traffic toward the Ionian coast for the country’s economy and finances. Palasë–Dhërmiu; Kardhiq–Delvinë — much promised, even that one featured in the imaginary calendar of opposition grievances, but realized only in the same period.
Korçë–Ersekë — another great added value. Qukës–Qafë Plloça — a pit in the form of an abyss left on our backs together with a project drawn up by illiterates using two fingers. We restarted it entirely as a project, swallowing our pride before foreign creditors to keep their support. That too is now finished.
The Tepelena bypass; the Ali Pasha bridge; Maliq–Lozhan; Berat–Ballabani. Then Thumanë–Kashar and Rruga e Arbrit — two dreams on cloth for many, many years when Tiranans spoke of them, but today realities of extraordinary utility. And the Great Ring Road of Tirana — counted among the “great asphalt” in that imaginary inventory of thousands upon thousands of kilometers — became reality after the Minister of Infrastructure literally peeled every grain of rice when told what the project entailed, because every 100 meters had a problem: an expropriation not done here, a drainage canal there, the underground RTSH cables further on, the collector below, the river with its club underneath, the stream with the car wash above, the devil with a permit, his son without one, this one with legalization, that one in the legalization process, those who wouldn’t budge because they were aligned with us, those who wouldn’t open the road because they were with them, the devils and their sons who incited the blockades here and there — bang the shepherd and bang his son, boom Falliu and crunch his father — until they were all sorted and the Great Ring Road of Tirana was completed.
Bulqizë–Martaneshi; Maqellarë–Peshkopia; the Great Bridge of Kukës together with the viaducts of the Rruga e Kombit — all left hanging in the air of promises and years of waiting — are completed too. The Rruga e Kombit itself emerged from that bottleneck, not counting all its other vicissitudes.
Currently under construction: the Ksamil road; the widening of the Tirana–Durrës motorway; the first segment of the Tirana bypass, Vaqarr–Kashar; the Ndroq–Plepa road; the Sarandë bypass; the Komani road. Meanwhile, the Blue Corridor segments — Balldren–Milot, Milot–Thumanë, Kashar–Lekaj, Lekaj–Fier — are all in site preparation following complex technical processes and the signing of concession contracts. I did not list all of these for nothing — because they are the works of a different Albania. Among the many things we have built and are building: an Albania that has nothing in common with the Albania of the 700 pots that bubble day and night — “scandal here, scandal there, explosion there, collapse here, everyone is fleeing Albania, everyone is leaving the government” — bang, boom.
I listed them because I want to invite all of you who are here, and those who have entrusted us with the direction of Albania — and anyone else who is not afraid to try — to mentally subtract from the country all these new arteries for a moment, and to take once more the old road to Dibër, the one that never ended, where if you said “Peshkopi,” you were in fact not yet in Burrel. Or to go once to Vlorë and forget the bypass — to take the Radhima road and start scaling the Llogara. Or to go once to Sarandë from Gjirokastra along that winding road where you’d spin around and find yourself 2 meters above where you started before the turning, then enter the next turning again. Or to try Ersekë once more via the old road — which once forced a colleague of ours campaigning in that area to tell the people of Kolonjë: “Strange how you vote for the Socialist Party.” Do you remember that colleague? Because he was worn out by that road. And I will stop here, because I’m afraid the road might catch those who are listening to us as they travel through the Albania of that terrible infrastructure. But I believe every mind free of political hatred needs only this much — a quick journey back in time — to accept without any reservation the value of the colossal work that has been done.
Let us speak a little about railways — because it is easy enough to say: “Where are your railways? Why don’t you build railways? You have no railway, none! Aren’t you ashamed?” But to rebuild railway infrastructure from zero — from the ruin that the “freedom and democracy” of the early 1990s left it in — requires not merely great effort and great patience, but also a country’s reputation, an economic situation, and a financing capacity that until recently Albania simply did not have.
We now have not merely an aim, but a concrete plan to build approximately 530 kilometers of railway to European Union standards, electrified and integrated into European networks — concrete projects, concrete working processes.
The Durrës–Tirana–Rinas Airport railway, currently under construction, will be the first electrified line in the country, with 12 stations along it, beginning operations at the start of next year.
The Vorë–Hani i Hotit railway — the connection with Montenegro — is currently in procurement. Construction is expected to begin by the end of this year and to be completed by 2030.
Part of Corridor VIII: rehabilitation of the Durrës–Rrogozhinë line, beginning construction also by year’s end and completing by end of 2028; and the Rrogozhinë–Pogradec and North Macedonia border project, currently in the design phase.
The feasibility study and preliminary project for the Railway of the Nation — Durrës–Prishtina, 105 kilometers, 14 tunnels and 43 bridges — has been completed in cooperation with the Kosovo government. In our last meeting with Prime Minister Kurti, we also discussed two foreign financing tracks which we will explore together.
The detailed project has begun for the Vlorë–Vlorë Airport and Sukth–Porto Romano lines, which will connect ports and airports to the railway network, while the reconstruction of the Durrës–Vlorë railway is also under study.
For the first time under our government — and this too is something of these six years, because I don’t want to return to the time when we came to govern and were obliged by necessity to be firefighters and pothole-fillers on all four sides, from state finances to roads left to rot to every other sector — we have a real, functional national civil aviation strategy, focused on infrastructure, competition, and connectivity, which has raised citizens’ access to aviation from 13% in 2019 to 34% today.
The liberalization of the air market has brought new operators, lowering ticket prices, increasing the number of direct flights from Tirana, and making Tirana the key node of regional aviation. I believe no one whose mind is free from captivity in the political and media pots has forgotten the time — and it is not that distant — when a flight to or from Albania had the most expensive tickets in Europe.
Today we have the largest airport by passenger capacity in the Western Balkans, and have left behind the regional airport of Belgrade — which was an airport when Rinas was a runway with a terminal smaller than this room. I was in that terminal myself, when we went with the national team to play abroad: a few tables, a few chairs, a cloth with red squares, over the cloth another white cloth in a diamond pattern, and on them a few glass cups so narrow you had to open your mouth this wide to fit the cup in and pour water into your mouth — but you of the younger generation never saw those cups, which is why today you think life is easier.
Tirana Airport today has 80 destinations and 27 airlines, having processed 11.6 million passengers in the year just closed — 247% more than in 2019, before the whole strategy I described was put into effect.
Vlorë International Airport is in its final construction phase and will bring to Albania, beyond transoceanic flights, new aviation business models: cargo and aircraft maintenance, for which an agreement has already been signed. I believe no one needs to be reminded how many times the Vlorë Airport was promised, dreamed of, imagined. But now that it is being completed, I can say that for Vlorë, the best is entirely ahead, in terms of economic perspective.
The construction of the new commercial and — on one side — military port at Porto Romano envisages tripling current processing capacity and creating a free economic zone and logistics park, while opening the way for two new dry ports in Prishtina and Skopje — creating a new hub of considerable strategic and logistical power, not merely for the region, but as added value for the European Union and NATO.
And I must say a few words here about Porto Romano. It is one of the most complex processes — perhaps the most complex — we have undertaken. It is a strategic plan that has created jealousies. Jealousies are common among countries at certain stages of development. A highly sophisticated process with the project of the world’s largest and most absolutely reputed studio for infrastructure construction — especially port infrastructure — Royal Haskoning from the Netherlands. An extraordinary competition with participants from all sides, monitored from A to Z by Royal Haskoning again — and hostility toward the project. I will not say more, but one thing I want to say here: those who are fighting the project, those who are leaving no stone unturned to block it — we know who they are, and they have made the wrong calculation, because the project will happen. I have no Plan B only for European Union membership — for everything else, I am already at C.
Other investments in progress include the transformation of the Vlorë triport into a proper commercial port — much needed for Vlorë — and the construction of four tourist marinas in Durrës, Vlorë, Sarandë, and Shëngjin. I will not speak about the Sarandë marina because Ulsi is watching me and I don’t want to create confusion here about the very transparent relations we have with the justice system — while the Durrës and Vlorë marinas are under construction, in Shëngjin we have begun a process with the municipal chairman and with an outstanding offer from a very well-known subject in Europe. For Sarandë, ask Ulsi more.
On energy: today we have the lowest grid loss rate, now entering the range of technical losses — whereas we had started with losses of nearly 50% on the grid. Five international auctions have been held, creating the opportunity for 640 megawatts of photovoltaic capacity and 222 megawatts of wind capacity, achieving some of the most competitive prices in Europe for renewable energy.
Karavasta — 140 megawatts — is today in operation. Spitalla — 100 megawatts — is under construction. The wind park in Kavajë — 75 megawatts; Akërnia — 100 megawatts; and approximately 300 more megawatts are in the construction permitting process. Production has been diversified and increased: 600 megawatts of new capacity have been added, with a further approximately 1,000 megawatts expected by the end of 2027.
From the death of Enver Hoxha until the departure from power of his party’s secretary in 2013, Albania did not add a single megawatt of production capacity. Not one megawatt. What did happen instead: first, the total destruction of the distribution system. Second, the criminal privatization of four built and functioning hydropower plants — Shkopeti, Ulza, Bistrica 1, Bistrica 2 — as a VAT refund. If they want corruption and want to fight corruption — because crime, it seems, is not so easy for them to fight to the finish, given that they lack the nerve to bring charges for January 21st**** — let them go and take the file on these four works built by the people, belonging only to the people, and given to a company that could not get its VAT returned: instead of returning the VAT, they said, “We won’t return your VAT, but take these hydropower plants.” And these are the people who today wander around like marketplace dogs, fire in their hands and tongues hanging out.
Today renewable energy constitutes 44% of the total energy mix in the country. Self-production policies have stimulated approximately 400 megawatts of photovoltaic capacity for businesses and families in only three years. The reform for the liberalization of the energy market and the separation of the functions of production, transmission, and distribution according to EU standards has been completed. All of this has happened in these years under the direction of the person who covered those two sectors. The supply market has been partially deregulated; medium- and high-voltage customers operate in the free market.
Albania weathered the global energy crisis without raising prices for household consumers — and this is no longer just my claim: the OECD says so. In OECD assessments, Albania is noted as a country in Europe that weathered the crisis without raising the energy price. For the first and only time in Europe, Albania lowered the energy price for households by 10%. Find another country where the energy price has been lowered and where such a reduction can even be discussed. Energy efficiency programs have supported 4,000 families so far and will continue to support others.
The Albanian electricity exchange has been created by the operators of Albania and Kosovo; volumes today, compared to the day of its creation in 2024, have increased by nearly 50%. Regional integration has been strengthened through interconnection projects with North Macedonia and Kosovo, and work is currently underway to triple capacities with Greece as well as to build a transmission line with Italy.
Projects are being implemented to rehabilitate the Drin cascade and to modernize existing assets. KESH’s direct investments include 75 megawatts of photovoltaic capacity, 110 megawatts of thermal, and the “Pump Storage” project with approximately 300 megawatts, while through international cooperation — particularly with Masdar of the United Arab Emirates — generation of new capacities will begin with the 120-megawatt Tragjasi photovoltaic park. Projects for electric vehicle infrastructure have been launched. The NUR project, in cooperation with Socar, will enable the use of natural gas in Albania as an energy source, increasing supply security and energy security in the country, while the trilateral agreement with Italy and the United Arab Emirates for the underwater transmission of energy will place Albania in a new strategic position in this field as well. And the last item I have: word for word from the World Economic Forum — Albania ranks at the top of the classification for energy sector sustainability.
I cannot leave without bringing water here, because the water reform has now taken a clear shape in terms of where we are going. In 2022, the first phase of the reform was completed: we regionalized the companies, reducing them from 58 to 14 to raise the financial performance of the sector. In 2024, for the first time, we began subsidizing water for certain categories of the most vulnerable customers. We have developed digital systems for monitoring water sources and reservoirs, and completed a project for the digitalization of citizen services.
More than 35 billion lek have been invested in this sector. 24-hour water supply has been achieved in 43 urban areas and 98 rural areas. Revenue collection has reached a record level of 11.2 billion lek in 2024 — a 13% increase — while energy bill payment by water utility companies, which previously did not pay for energy, has reached 93%. Water and sewerage companies have succeeded in covering operating and maintenance costs — something that did not happen before — demonstrating that they have been financially consolidated to the point where we can move to the next phase of the reform. More than 200 projects for the reconstruction and construction of water supply networks, sewerage networks, and treatment plants have been completed in these years, spread across all districts. There are 80 active construction sites.
Now, I am convinced that this panorama of facts and figures — as stubborn as they are significant — from the two strategic sectors that Belinda Balluku has directed as their political titular, will be spat upon and thrown at by the entire pack of the political and media pot-bazaar as though it were a flattering poster with her photograph.
But facts are facts, and nothing changes them. And for me, for us, these are not the facts of innocence or amnesty for whatever wrong Belinda may have done — which in any case cannot be determined by a prosecutor, nor by two media hack-stools that collect and expel the excrements of hatred toward us while laundering money and committing fiscal evasion under the closed eyes of the Prosecution, which has the files on both these charges deposited institutionally by the tax authorities of the Republic of Albania. But the tax authorities of the Republic are of the Republic, so apparently they are not as important as the hacks who answer to no one. That guilt or innocence is determined only by the judicial process, while the panorama of facts from a colossal body of work belongs not at all to any individual with merely an undeniable role in the entire chain of achievements in two such important sectors — but to all those who had a role to play: from the government team to the Ministry of Infrastructure team, starting from Sindi-32-kilos***** who came out and had his house searched at 6 in the morning, all the way to the last one, together with the directors and teams of dependent institutions and enterprises, without forgetting of course the deputies of the committees linked to those sectors and the decisive support the socialist group has given to all the reforms made. And for these facts, for these achievements, for all the efforts and labor required to get here — all those who have done their duty, including necessarily the Minister of Infrastructure and Energy as the person responsible for the two sectors, deserve only respect.
While to all those ordinary people of this country — on the condition that they are not part of the mob of the blind and the deaf, with Molotov cocktails in mouth and hands — who may be our supporters, just as they may not be our supporters, and who regardless have already judged without trial, condemned without giving the right to defend oneself in court for what one is accused of, and want to see Belinda Balluku in prison before even waiting for the door of the courtroom to open for the process to begin — I say to them: ask yourselves a question. Where do we differ, we all today — or at least where must we differ, we Albanians of today, regardless of our political or personal convictions and sympathies — from those who yesterday necessarily wanted her grandfather shot, or from those whom the communist regime of her grandfather necessarily wanted shot, imprisoned, exiled — after first conducting the trial in the newspaper, on the radio, on television, and condemning them in the name of the people, without giving them the right to defend themselves in the eyes of the people?
This is not a question I ask today to protect Belinda Balluku from the truth that belongs only to the process between her and justice — because I am no one’s lawyer here, against a charge brought by the Prosecution against anyone, whether inside or close to us. This is a question I ask today to protect the great truth that belongs only to democracy from all those who abuse it — because I am the Prime Minister of this country, facing a historic challenge taken on by the Socialist Party and by myself as its leader.
That great truth is called the presumption of innocence: as the absolute prerequisite of every investigation and judicial process, and as the sharp dividing line between democracy and dictatorship, between justice and arbitrariness.
And the historic challenge of this party is the defense of the independence of justice — first and foremost from our own natural temptation to oppose justice in every case where justice, now independent thanks to our patriotic and European will, appears openly one-sided and unprofessional: striking arbitrarily, and using the “political and media pots” to win in the tribunal of popular justice before the legal trial even begins. The case we are discussing today is presently of that nature.
Unfortunately this is not the first such case, but fortunately it is not the most difficult either — because unlike what happened, for example, with the Mayor of Tirana, whose presumption of innocence did not survive even until the first time he was called in for questioning, and the media trial against whom was another massacre of stones and spittle — with house registries and everything — worthy of the Middle Ages, not of a European society.
In this case — I said fortunately — because it comes to us, because the Constitution gives us the right to judge the desire, the necessity, and the arguments of the prosecutor to seek a pre-trial detention. Because that is what all Albanians must understand in order to understand our position, my position: pre-trial detention. Nothing more, nothing less. And in this way the Constitution gives us the opportunity neither to lose sight of, nor to be powerless to assist, the greatest victim to date of the justice reform. Do you know who the greatest victim to date of the justice reform is? The principle of the presumption of innocence.
For us to raise our hand to vote for the arrest request for Belinda Balluku — with the ballot given to us by socialist voters and our supporters, including those of the socialist stronghold in Fier — we need to have at least one of the reasons we have had when we did this before. I am not saying we need a crime scene, flagrante delicto conditions, or even a single piece of convincing evidence of flight risk or evidence destruction — which are normally the “sine qua non” conditions for pre-trial detention, since they involve a relative but compelled injury to the presumption of innocence — but I am saying: at least one of the reasons we had when we did this before. In my recollection, since the justice reform, we have voted for two arrests: one for repeated failure to comply with a court ruling — an automatic vote requiring no discussion — the other for extensive wrongdoing: corruption, money laundering, concealment of assets — things that created in us the conviction that the prosecutor’s request was justified. In this case we have none of those.
Meanwhile I have another problem: the highly voluminous material accompanying the request — 16,000 pages, as the prosecutor also stated — is in fact an indicator of the great weakness of the request. Because those 16,000 pages are a beautiful propagandistic coup, to send word to all Albanians hungry for justice that there are 16,000 pages of theft. In reality they are studies, projections, procurements, decisions, orders — the archives of the Ministry of Infrastructure and Energy during the period of Belinda Balluku’s direction, taken by truck and brought to be inserted into the file. A file which, if it constitutes proof of anything, is the strongest, greatest, and most serious proof of the serious work of the Ministry of Infrastructure and Energy. The rest is nonsense.
I am no great expert in parliamentary procedures, but personally I have told colleagues on the Mandates Council: if I were one of them, I would have sent those 16,000 pages straight back as a non-serious approach — offensive to me, but I perhaps take offense too easily — by the representatives of the independent judicial branch toward the representatives of the independent legislative branch. A pure optical illusion. Do you remember those broken mirrors from childhood that would catch the sun and throw it into someone’s eyes? A small thing that looked as if the whole sun were coming at you? That is what those 16,000 pages are.
Ulsi Manja once explained to me the phenomenon of large volumes in prosecutors’ requests with the words — rest his soul — of Stavri Çeço, the respected professor of the Faculty of Law, who used to say: “When there is no convincing proof, the prosecutor writes at length — the prosecutor speaks. When there is convincing proof, the prosecutor writes briefly — the evidence speaks.”
But what is even more serious, in my view, in the prosecution’s effort before the Assembly, is something else: the presentation of a recording of a conversation between a defendant and an interlocutor — in which the defendant, according to the prosecutor, allegedly described being threatened — and in which, according to colleagues on the Mandates Council, the transcript does not mention anywhere in that conversation Belinda, the minister, the titular, or anything that looks like a real threat.
Now — believe it or not — I myself have neither listened to nor have any intention of listening to this recorded threat or reading the transcript; I have a horror of these forms. But justice has its own duty to use what it has, and this appears to have driven the prosecutor to take the entire uphill path and come to the Albanian Parliament to seek the arrest of a deputy who — a small reminder here — is the sole parent of a minor daughter.
I am not even taking as a basis the question of whether the prosecutor had this threat or not. He had it. He had it even before suspending the minister. Yet he produced it only when the suspension measure fell — using it as an aggravating circumstance to demand the arrest at any cost, in a reckless lunge that looks less like a logical step in a procedure where a new piece of evidence has emerged, and more like an emotional reaction to the Constitutional Court’s dismissal of the suspension measure. But never mind.
I am not saying at all that a statement by a defendant in the same proceeding has no evidentiary value, and that her statements should be taken with reserve since they cannot be considered proof in the sense that proof has under the criminal code — the code says that, not me. But I won’t even call it that. I will take it as given that the defendant tells her interlocutor over the phone: “Belinda Balluku personally tied me to a chair, put a knife to my throat that had a few dried drops of blood on it, and told me she would kill me — but I didn’t say that, or she didn’t do that.” I am taking it as given that the prosecutors brought this.
Now — can anyone explain to me how one comes to the Albanian Parliament with this? With a phone conversation like this, without conducting a single confrontation of witnesses, without a single cross-examination of testimony, without any verification of when or where this allegedly occurred — no matter how terrifyingly it is described in a phone conversation between two women, or two men; and even more so between a defendant and another party. How does someone end up behind bars so easily — because two people spoke on the phone, and this is new evidence? It is not even new.
And when you think that someone comes with this ease to the Albanian Parliament to demand the head of an elected official — after everything has been done to bury them seven paces not in the ground but in the mud —
Imagine how an ordinary person, an unprotected person, someone who got their saw caught on a nail because of the cousin of a prosecutor, for example — imagine how they eat the arrest warrant straight in the face, with a logic as flat as this. And in fact, when you see this, you understand concretely how many people in Albania eat the arrest warrant — and how, because of the shameful appetite of the authors of such “collisions of writs,” Albania has become the black sheep of the Council of Europe. More pre-trial detainees — who eat and drink at the taxpayers’ expense, while they may be entirely innocent, living at others’ expense, while they could be outside working and sustaining themselves and their families — than tried-and-convicted prisoners. 58% are like this.
“Let’s put one in, because a recording turned up, because a conversation came, because we found some messages.”
Where are we? What is an elected person, or a public official? A head to be taken as a trophy on the plate of the bazaar, to be paraded through the bazaar in the name of justice and the fight against corruption — after being maimed and scratched in advance?
“Structured criminal group,” the judge told the prosecutor, for Ilir Beqaj. The referee, in other words. So: the player on the other side claims it was a goal; the referee says “it was not one goal, it was two goals”; and the VAR — the Appeals Court — says it was three goals. What kind of justice is this? What kind of judges are these?
The structured criminal group charge fell. It doesn’t exist. Then what about Ilir Beqaj? I have never spoken about him, respecting the red line. But now that there is a verdict — after he was raised and lowered as the organizer of a structured criminal group in all 700 political and media pots — it turns out there was no structured criminal group after all. In the entire normal world, the prosecutor asks — the judge checks. Here, the prosecutor asks — the judge runs. Not in our name! Not with our vote!
The next time they come to parliament to seek — not immunity, because this too is a great misunderstanding. There is no immunity in Albania against investigation. There is no immunity in Albania against wiretapping. There is no immunity in Albania against criminal proceedings — for anyone among us here. The immunity that exists in Germany, in Italy, in France, in almost all the countries of the European Union — where you cannot dare mention the name of a deputy, let alone start an investigation without first going to Parliament and saying “may I deal with this?” — that immunity does not exist in Albania. We removed it by consensus — if I’m not mistaken, in 2012.
What we have is only the restriction — or not — of liberty. That is: a person is investigated free, or a person is sent to prison with our vote. And we raise our hand to send a deputy to prison with these arguments. What are we — co-authors of the pre-trial detainee population of Albania?
When they next come to seek restriction of liberty, the prosecutors must come armed with evidence and prepared — as they came in the two previous cases. In one case they had proof that was irrefutable — the deputy was repeatedly failing to comply with a court ruling. In another case they had a mountain of arguments. But to come to the Assembly with the transcript of a laughable recording between one woman and two women? To legitimize an extreme request — pre-trial detention, nothing more — placing us in an absurd position: we, the socialist majority, who have given our soul to the battle for justice reform and put our skin in the service of independent justice. Do what you have to do.
Where has this political force been seen before in European history? Open the newspapers, read what my sister there****** says about judges and prosecutors — and that is an EU member state. But the dignity of Parliament has not gone out to the bazaar like livestock. That is not in our hands. And what the 700 pots do to us — we cannot stop it, there is nothing we can do. We are a free country; we even decriminalized defamation for the pots. Is that not right, Toni Gogu with Majlinda Dhuka.
Now I know very well that they will say what they will say again — but those people have never left and will never leave anything unsaid in every case. But this is a clear and unambiguous position: against granting the authorization for the arrest of a deputy. And it is equally principled and necessary today as is a parallel clear position in complete support of justice’s right to investigate, try, and decide — free from pressure from the executive branch or the parliamentary majority.
Not granting the authorization for arrest is simply the performance of our duty. Come to us requesting this — you do not have the conditions for receiving our approval. Let them investigate Belinda Balluku to the end, and let them put her in the dock for the charge of inequality in tenders of six years ago — for which they have at their disposal everything they need — but let them not insult our intelligence by telling us she risks destroying the evidence. The evidence was not at risk even when she was minister, since it is evidence from six years ago. Today, when she is simply a deputy, the question doesn’t even arise. Because if you look at the entire request, it is wholly and entirely a request connected to her role as minister — unless I am mistaken.
Then the court may decide as it sees fit: it is absolutely an independent branch of power. This is our position, period.
The idea that “let’s go, they’re all the same, and even if there’s no proof of this, who knows how many other things they may have done that we don’t know about, so when the pencil falls, let it fall” — and then: general, officer, soldier, whoever comes out, it’s enough that they’re from the enemy front. For those who do politics, the enemy front is the other party. For those who don’t do politics, the enemy front is all of politics. But this idea is nourished either by the deformation from communism in the brains of the older generation, or by the echo of general resentment in the void that that deformation has left in the brains of the younger generation. It is a zone that echoes — the voice returns backwards.
But I am not interested in the slightest in what those say or will say who don’t want — or who want me dead, together with you and the Socialist Party. It has been a while since they inspire in me only pity for the people who still listen to them — but even more do they inspire in me pity for the land that is forced to carry them on its back.
When I see what the Boulevard carries, I look with sadness at the earth where those slabs are laid. But c’est la vie.
I have told you before: I have nothing left to prove to myself. I have removed every kind of concern that a person normally has; I have tested myself at every level — both as a person in the political arena here, and as an Albanian in the international arena. I am still here to give everything I have inside me — so that, together with you, I do not allow Albania to lose the extraordinary historical opportunity which we have created with great effort and great patience, but which has also been created for us by the new geopolitical circumstances of the continent: to become, within this decade, a member state of the European Union. Whether those who don’t want it want it or not — we are making history.
Albania today is a different Albania from that of a decade ago, and therefore it is extremely important not to lose this truth from sight for even a moment. And we cannot allow ourselves to fall prey to the daily pressure of the 700 pots. We are obliged to make history to the end, with Albania’s membership in the European Union. And therefore it is equally important not to forget for even a moment the truth that without the Socialist Party — as a team in form, that must be in form for every match, with a clear strategy, with great collective engagement, with strong discipline in leading the country — Albania not only cannot reach the summit it is climbing step by step, but could be sent back in the blink of an eye.
The overwhelming majority of Albanians know this very well, which is why they vote for us massively — not because they don’t see our flaws, not because they forgive us, but because they swallow our mistakes — and yet they know this, regardless of how badly the vote is misread by the political semi-literates on the front of our hapless opponents.
The overwhelming majority of Albanians know very well something else too: that we, and only we, are the guarantors of judicial independence. And even today, concretely, in the way we are approaching the request to authorize the arrest of a deputy, we are proving this categorically. Categorically — because I have spoken at length up to here, and neither you nor anyone who has managed to hear what I have said so far has heard a single word that damages the authority of the prosecutor, that dismisses the motive of the investigation, that makes me the lawyer for Belinda Balluku in relation to the case — let alone mobilizing this great force that takes large fees and small ones, enough to simply decide to put a wall of pressure before the prosecutors. Zero. Because I fully respect the independence of the prosecutor, the right of the Prosecution to investigate even a close colleague, and I respect my own duty not to become her lawyer in any way.
So: I thank Belinda today for the great work she did in the duties I entrusted her with for six consecutive years, and I wish her the fate she deserves — whatever that fate may be — in the legal battle in which she will have at her side only her lawyers. And I apologize for the repeated refusals of her three resignation requests — which, regardless of her own interest or even the view of some colleagues here that accepting them would ease the pressure on her or on us — I refused precisely and only because justice, the independent judicial branch, lost its head — with or without intent; this we will learn, and you may be certain that when I learn it, I will show you — in the territory of the independence of the executive and legislative branches from the independent judicial branch. Power here derives from the vote of the people, and this for me was and will remain intolerable for as long as I am in this duty.
Dear deputies — I believe I was as clear as the report of the Mandates Council written by our side is clear. But I also believe that in the other report — the other side’s — you will find all the arguments for why the request is rejected.
Thank you.
Translator’s notes
* “The Train Station” (Stacioni i Trenit): Rama’s consistent nickname for SPAK — the Special Anti-Corruption Prosecutor’s Office — whose headquarters occupy a converted railway station building in Tirana.
** “Gaz’s and Zegjine’s gas”: A reference to a public altercation between Gazment Bardhi, leader of the Democratic Party’s parliamentary group, and Zegjine Caushi, a PS deputy. The Helsinki Committee of Albania issued a statement that was widely mocked as defending Bardhi against Caushi’s conduct — prompting Rama’s line about “the first man in the history of Europe whose Helsinki Committee came to his defense against a girl.”
*** “Hacks” (qimbellinjve): Rama’s own coinage, derived from qime (fuzz, lint) — implying people of no substance, lint-pickers elevated beyond their station. Used throughout as a contemptuous label for partisan media operators.
**** “January 21st”: A reference to 21 January 2011, when four protesters were shot dead by government forces during opposition demonstrations in Tirana under Prime Minister Sali Berisha. No one has been prosecuted for the killings. Rama uses it here to taunt SPAK for its selective ambition.
***** “Sindi-32-kilos”: A reference to a specific ministry official whose home was searched by investigators early in the morning — the nickname presumably referring to the person’s slight build. The detail is cited by Rama to show the breadth of those who contributed to the ministry’s work.
****** “My sister there”: A reference to Italian Prime Minister Giorgia Meloni, whose government has waged sustained public attacks on Italian magistrates. Rama invokes her to suggest that even EU member state governments attack prosecutors and judges — framing PS’s opposition to SPAK’s request as no more extraordinary than standard European political behavior.
IN ALBANIAN
Fjala e Kryeministrit Edi Rama njëherësh kryetar i PSSH në mbledhjen e grupit parlamentar të PS:
Sot ne jemi këtu që të shpallim publikisht qëndrimin tonë në lidhje me kërkesën e prokurorit special për të autorizuar kufizimin e lirisë së Belinda Ballukut.
Ndaj saj është ngritur një akuzë që në vitin e shkuar, jo për vjedhje, jo për korrupsion dhe gjësendi tjetër të lidhur me ndonjë skenë krimi apo flagrancë në kryerjen e një vepre të rëndë penale, por vetëm për dyshimin e arsyeshëm se në cilësinë e ish-ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, ka kryer veprën penale të pabarazisë në tendera publikë, 6 vite më parë, bazuar në disa mesazhe të gjetura vite më vonë, në celularin e një ish-drejtori dhe mbi këtë fakt, ende krejt të pahetuar asokohe, por si rëndom servirur më parë përmes korrierësh që hyjnë e dalin tek kuzhina e stacionit të trenit si gjellë qensh në 700 tenxheret e gjyqit politik dhe mediatik, u vendos fillimisht me një turravrap të pakuptueshëm nga prokurori dhe gjykatësi i seancës paraprake, pezullimi i anëtares së kabinetit qeveritar. Një masë absurde, që siç e kemi shpjeguar më parë, pezulloi faktikisht funksionin, jo thjesht personin, prandaj edhe nuk ka ndodhur kurrë dhe askund tjetër në botë, një budallallëk i kësaj natyre.
Pastaj papritur fare përfundimin e procesit, të hapur prej nesh në Gjykatën Kushtetuese, për ndërhyrje të patolerueshme në kompetencat e pushtetit ekzekutiv, sapo Gjykata e pezulloi masën e pezullimit dhe deklaroi se do t’i hynte çështjes në themel, erdhi turravrapi i dytë; kërkesa që diskutojmë sot dhe e diskutojmë me të drejtën që na jep Kushtetua e Republikës së Shqipërisë, për të autorizuar ose jo arrestin e një deputeti, gjë për të cilën do flas konkretisht ca më poshtë.
Thjesht njoftimi i akuzës, në rrugën e shtrembër dhe fatkeqësisht të bërë zakon nga grupet hetimore të “stacionit të trenit”, të cilat i përdorin mediat si forca paramilitare të fajësimit dhe të asgjësimit publik të subjekteve të tyre, mjaftoi që ndaj Belinda Ballukut, të ngrihen të tëra dallgët e detit të urrejtjes, që zien e zien e zien pa pushim në 700 tenxheret e pazarit tonë mediatik e politik dhe të mblidhen të tëra retë e fantazive perverse të rrjeteve sociale, për ta kthyer njeriun në një kriminel me 300 vila, 2 jahte, 10 mijë euro solucione magjike për një larje makine, ndërkohë rrugët e ndërtuara në periudhën e drejtimit të saj u shembën të gjitha nga korrupsioni, shirat u derdhën me gjyma dhe përmbytjet mbuluan edhe malet e Shqipërisë nga mungesa e kanaleve të vjedhura prej saj, deti u bë kos për qenërinë e pazarit politik dhe mediatik dhe erdhi më në fund, me thirrje histerike jashtë derdhjesh në bulevard, e shumëpritura orë e hakmarrjes së madhe ndaj njeriut që e çoi PD për jufka ne Dibër dhe asfaltoi krejt në Fier me gjithë Gazin e Zegjinesë (burri i parë në historinë e Europës që Komiteti i Helsinkit e mori në mbrojtje nga një vajzë. -Mëshirë, Zegjine).
Por, ndërkohë që Belinda Balluku u kthye në shtrigën që duhet djegur në turrën mesjetare të druve, me zjarr molotovësh dhe tërë fondet e mobilizuara si asnjëherë më parë në këto vite nga burime e shtetit, të organizmave financiarë ndërkombëtarë apo të sipërmarrjes private për infrastrukturën u kthyen në para të grabitura prej asaj vetë, unë pikërisht sot duhet t’u them shqiptarëve se ndryshimi epokal që vazhdon dhe do të vazhdojë në sektorin e infrastrukturës dhe në sektorin energjetik të vendit tonë, nuk e solli koha, nuk e sollën as thjeshtë paratë. Para janë harxhuar plot edhe më parë, në ato rrugët e lëna rrugëve. Nuk e solli askush dhe asgjë tjetër përpos votës së tyre për këtë parti, për qeverinë e kësaj partie, ku bën pjesë edhe Belinda Balluku si anëtare e Kryesisë së Partisë Socialiste, si një ndër njerëzit tanë më të votuar dhe më të mbështetur nga zgjedhësit e cila për 6 vjet me radhë drejtoi Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë, duke punuar pa orar, luftuar pa rezervë për të realizuar në afat dhe në cilësi objektivat ambiciozë të programit tonë qeverisës, mes 1001 vështirësish në këta dy sektorë që e kanë vuajtur gjatë prapambetjen historike për shumë arsye.
E di që edhe këtu mes nesh ka disa, që mendojnë se fitoret shembullore elektorale të Belindës dhe skuadrave të udhëhequra prej saj në territor, burojnë nga fuqia e pushtetit që ajo kishte. Kjo mbetet për t’u parë në zgjedhjet afërta vendore në qarkun e Fierit, ku ajo do të vazhdojë të drejtojë qarkun dhe nuk do të jetë më në asnjë pushtet ekzekutiv.
Por, ajo që unë di me siguri është një gjë tjetër; se pakkush nga ne këtu i mban si Belinda Balluku kontaktet me territorin, duke shkuar rregullisht në zonat që mbulon si drejtuese politike.
Nuk kam fare në plan ta shpall as hero dhe as viktimë Belindën sot dhe uroj që në hetimin e çështjes për të cilën ajo akuzohet se ka kryer një vepër penale, Prokuroria të shterojë çdo pistë që mund të çojë tek korrupsioni sepse në fund të ditës, gjithkush pas të 18-ve, varet vetëm nga këmbët e veta me ligj dhe me zakon. Ndërkohë që, unë si kryeministër ndryshe nga sa mendojnë dhe flasin ata që nuk e kanë idenë e kësaj detyre, nuk e kam as të mundur, por nuk e kam as të lejuar, qoftë nga ligji e qoftë nga zakoni që t’i mbaj pishën asnjë bashkëpunëtori.
Nuk kam ndërmend as t’ju them, aq më tepër juve, që e njihni më mirë se të tjerët që Belinda është një njeri që durohet lehtë në punë pasi ca më shumë e ca më pak e dimë të gjithë sesa e lehtë është të merresh me të, sidomos kur i thotë koka që ka të drejtë dhe do me çdo kusht që t’i dalë e vetja.
Nuk kam jo e jo ndërmend ta shpall të pafajshme për çka akuzohet apo të shkel për të vijën e kuqe të cilën e kam vizatuar përpara deputetëve në këtë sallë, të nesërmen e miratimit të reformës në drejtësi dhe që vlen për të gjithë njësoj, duke e marrë në mbrojtje nga drejtësia dhe duke hyrë në përmbajtjen e çështjes, gjëra që i takojnë ekskluzivisht avokatit apo prokurorit dhe gjykatësit, jam, s’jam unë dakord me këta të fundit.
Por, nga ana tjetër, nuk kam ndërmend as që në një moment si ky t’i lë pa përmendur transformimet e mëdha në dy sektorët që ministrja ka drejtuar dhe ndjekur përditë pa ndaluar asnjë ditë.
Gjatë këtyre 6 vjetëve në vendin tonë janë ndërtuar dhe rindërtuar me standarde europiane rreth 1000 kilometra të rrjetit të ri rrugor kombëtar, nuk llogaris rrjetin dytësor dhe tretësor se nuk është në kompetencën dhe autoritetin e Ministrisë dhe të qeverisë, por të bashkive dhe të Fondit Shqiptar të Zhvillimit. Ndërkohë, 40 kantiere janë aktualisht të hapur në të gjithë vendin dhe do të jenë vlerë e shtuar e Shqipërisë 2030 në BE, që nga aksi Elbasan-Rrogozhinë, i cili mbyllet në 2027 me ecuri mbi 60% aktualisht, tek Elbasan-Qafë Thanë, që po ashtu mbyllet në 2027-ën duke i vënë në dispozicion, jo vetëm Shqipërisë, por edhe BE edhe NATO-s Korridorin e 8, i cili për 30 vjet u bllokua në Komisionin Europian nga të tjerë për të mos u kualifikuar dhe klasifikuar si Korridor i rrjetit europian të transportit dhe e zhbllokuam ne, në Samitin e BE me Ballkanin Perëndimor këtu në Tiranë dhe i cili njëkohësisht është shpallur korridor sigurie për mobilitetin e forcave të NATO-s.
Edhe Elbasan-Banjë apo bypass-i i Fierit dhe i Vlorës, rrugë, të cilat numëroheshin dikur me daulle dhe me klithma majëkrahi në inventarin imagjinar të mijëra e mijëra kilometrave të ditëziut dhe punë ziut që i ra për hise Shqipërisë dje dhe i ka rënë për fyti opozitës nga lindja deri në agoninë e saj, por të cilat në fakt ishin vetëm gropa borxhesh dhe plagë të hapura rrugëve, janë vepra që janë kryer pikërisht në këto 6 vite. Ashtu siç u kryen dhe Orikum-Dukat apo tuneli i Llogarasë për të cilin flitet në havanë e tymit të tenxhereve dhe në oturakët e “qimbellinjve” për miliona e “meleona” të vjedhur, por të vetmet miliona dhe “meleona” të vërteta deri tani që flasim janë ato të përfituarat më tepër nga rritja e fluksit të makinave drejt bregdetit Jon për ekonominë dhe financat e vendit. Palas-Dhërmiu, Kardhiq – Delvina e shumë premtuar dhe ajo madje edhe ajo në atë inventarin imagjinar të ditë-punëziut, por e realizuar vetëm në të njëjtën periudhë.
Korçë – Ersekë, tjetër vlerë e madhe e shtuar. Qukës-Qafë Plloçë një gropë në formë humnere e derdimenit të lartëpërmendur, e cila na mbeti në kurriz bashkë me projektin e hartuar nga analfabetë me dy gishta. Dhe e rinisëm krejt nga e para si projekt, duke e bërë fytyrën shollë me kreditorët e huaj për të vazhduar të na mbështesin. Ka përfunduar dhe ajo.
Bypass i Tepelenës, ura e Ali Pashës, Maliq-Lozhan, Berat-Ballabani. Për të vazhduar me Thuman-Kashar dhe me rrugën e Arbrit. Dy ëndrra në beze për shumë e shumë vite, kur thonë tiranasit, ndërsa sot janë realitete me dobi të jashtëzakonshme apo Unaza e Madhe e Tiranës dhe këtë e llogariste katrani i madh në atë inventarin imagjinar të mijëra e mijëra kilometrave u bë realitet pasi iu qep Ministrja e Infrastrukturës, tamam duke qëruar oriz kur i thonë llafit, se në çdo 100 metra kishte një problem. Jo shpronësimi i pa bërë këtu, jo kanali atje, jo kabllot e nëndheshme të RTSH tutje, jo kolektori poshtë, jo lumi me klubin nën vete, jo përroi me lavazhin mbi veten, jo dreqi me leje, jo i biri pa leje, jo ky me legalizim, jo ai në proces legalizimi, jo ata që nuk luanin vendit se kanë qenë me ne, jo ata që nuk hapnin rrugën se ishin me ata, jo dreqërit dhe të bijtë që nxisnin ato protestat me bllokime këtu e atje, bam bariu e bam i biri, bum Falliu e ham i ati derisa u qëruan të tërë dhe u krye edhe unaza e madhe e Tiranës.
Bulqizë-Martaneshi, Maqellar-Peshkopia, Ura e madhe e Kukësit bashkë me viaduktet e Rrugës së Kombit, të tëra të mbetura në havanë e premtimeve, të pritjeve shumëvjeçare, u mbyllën dhe ato. Doli dhe rruga e Kombit nga ajo gryka e shishes pa llogaritur gjithë peripecitë e tjera të saj.
Janë aktualisht në ndërtim rruga e Ksamilit, zgjerimi i autostradës Tiranë-Durrës, segmenti i parë i Bypass i Tiranës, Vaqarr-Kashar, rruga Ndroq-Plepa, bypass i Sarandës, rruga e Komanit. Ndërkohë që, segmentet e Korridorit blu nga Balldren-Milot, Milot-Thumana, Kashar-Lekaj, Lekaj-Fieri, janë të tëra në përgatitje kantieresh pas procesesh të ndërlikuara teknike dhe lidhje kontratash koncesionare. Nuk i rendita kot të tëra këto sepse janë vepra të një Shqipërie tjetër. Ndër plot të tjera që kemi ndërtuar dhe po ndërtojmë, një Shqipëri që s’ka asnjë lidhje me Shqipërinë e 700 tenxhereve, që bulojnë përditë e përnatë “skandal këtu e skandal atje, shpërtheu andej, plasi këtej, ikën të tërë jashtë nga Shqipëria, ikën të tërë brenda nga qeveria”, bam, bum e bam bum.
I rendita sepse dua t’i ftoj të gjithë ju që jeni këtu dhe ata që na kanë besuar drejtimin e Shqipërisë, por edhe këdo tjetër që nuk ka frikë ta provojë ta marrë me mend që t’ia heqim për një çast vendit të gjitha këto arterie të reja dhe ta marrin edhe njëherë me mend rrugën e vjetër për Dibër, atë që nuk mbaronte kurrë, e kur ti thoshe Peshkopi, në fakt nuk ishe akoma në Burrel.
Të shkoj njëherë për Vlorë, e ta harrojnë by-passin, t’i bien nga Radhima e të fillojnë të kaptojnë Llogaranë. Të ikin njëherë në Sarandë nga Gjirokastra përmes asaj rrugës me rrotullime, ku rrotullohesh e pastaj e gjeje veten 2 metra mbi pikën ku ishe përpara se të filloje rrotullimin, pastaj futeshe prapë në rrotullimin tjetër.
Të provojnë edhe një here Ersekën nga ajo rruga e mëparshme, që dikur e detyroi një shokun tonë që bënte fushatë andej, t’ju thoshte kolonjarëve, çudi si e votoni ju, Partinë Socialiste. Iu kujtohet ai shoku?
Se u merua duke bërë atë rrugë dhe po ndalem me kaq, se kam frikë se mos i zë rruga ata që po na dëgjojnë, duke udhëtuar nëpër Shqipërinë e asaj infrastrukturës së ububushme. Po besoj se çdo mëndje e lirë nga urrejtja politike i mjafton kaq, një udhëtim i shpejtë mbrapsht në kohë për ta pranuar pa asnjë gajle vlerën e punës kolosale që është bërë.
Flasim pak për hekurudhat, se kollaj të thuash, “Ku i keni hekurudhat? Pse si bëni hekurudhat? S’keni një hekurudhë, s’keni! Se nuk keni turp, nuk keni!” Por të rilindësh infrastrukturën hekurudhore nga hiçi, ku e katandisi liri demokracia e fillim viteve ’90, duhet jo thjesht një përpjekje dhe një durim shumë i madh, po dhe një reputacion i vendit, një situatë ekonomike dhe një aftësi financimi që deri dje Shqipëria nuk e kishte as gjëkundi.
Tanimë ne nuk kemi thjesht një synim, po kemi një plan konkret për të ndërtuar rreth 530 kilometra hekurudhë sipas standardeve të Bashkimit Europian, të elektrifikuar dhe të integruar në rrjetet europiane, projekte konkrete, procese pune konkrete.
Hekurudha Durrës-Tiranë – Aeroporti i Rinasit, aktualisht në ndërtim, do të jetë linja e pare e elektrifikuar në vend me 12 stacione përgjatë saj, e cila do të nisë operimet në fillim të vitit të ardhshëm.
Hekurudha Vorë – Hani Hotit, lidhja me Malin e Zi, është aktualisht në proces prokurimi. Ndërtimi pritet të nisë në fund të këtij viti dhe të përfundojë në 2030.
Pjesë e Korridorit 8 janë rehabilitimi i linjës Durrës-Rrogozhinë, që nis ndërtimin po në fund të këtij viti dhe përfundon në fund 2028, si dhe projekti Rrogozhinë – Pogradec dhe kufi me Maqedoninë e Veriut, aktualisht në fazën e projektimit.
Ka përfunduar në bashkëpunim me qeverinë e Kosovës studimi i fizibilitetit dhe projekti paraprak për hekurudhën e Kombit, Durrës-Prishtinë, me gjatësi 105 kilometra, 14 tunele dhe 43 ura.
Në takimin e fundit me Kryeministrin Kurti, kemi folur edhe për dy pista financimi të huaj, të cilat do t’i eksplorojmë bashkërisht.
Ka nisur hartimi i projektit të detajuar për linjat Vlorë – Aeroporti i Vlorës dhe Sukth – Porto Romano, që do të lidhin portet dhe aeroportet në rrjetin hekurudhor, ndërkohë që po studiohet edhe rindërtimi i hekurudhës Durrës-Vlorë.
Për herë të parë me qeverinë tonë, edhe kjo diçka e këtyre 6 viteve, sepse nuk dua t’i kthehem kohës kur erdhëm për të qeverisur dhe u bëmë me detyrim përcaktim zjarrfikës dhe mbyllës gropash nga të katërt anët, sa në financat e shtetit, e sa në rrugët e lëna e rrugëve, e në çdo sektor tjetër. Një strategji reale funksionale kombëtare e aviacionit civil, e fokusuar në infrastrukturë, në konkurrencë dhe në ndërlidhje që e ka rritur aksesin e qytetarëve në aviacion nga 13 % që ishte në vitin 2019 në 34% që është sot.
Liberalizimi i tregut ajror ka sjell operatorë të rinj, duke ulur çmimet e biletave, duke rritur numrin e fluturimeve direkte nga Tirana dhe duke e bërë Tiranën pikën kyçe të aviacionit rajonal.
Besoj që askush nga ata që e nuk e kanë mendjen, të pakapur peng nga tenxheret politike dhe mediatike, nuk e ka harruar kohën se nuk është dhe kaq e largët, kemi qenë ne në qeveri me trashëgiminë e rëndë mbi supe, kur fluturohej nga Shqipëria apo për Shqipëri, biletat ishin më të shtrenjtat në Europë.
Sot kemi aeroportin më të madh në kapacitet pasagjerësh në Ballkanin Perëndimor dhe prej vitesh e kemi lënë pas aeroportin rajonal të Beogradit, i cili ka qenë aeroport kur Rinasi ishte një pistë me një terminal që ishte më i vogël se kjo salla këtu, se kam qenë edhe unë në atë terminalin, kur kemi shkuar me ekipin kombëtar për të luajtur jashtë, disa tavolina, disa karrige, disa mbulesa me kuadrate të kuqe, mbi mbulesën me kuadrate edhe një mbulesë tjetër e bardhë në formë rombi, edhe mbi ata ca gota qelqi që duhet të hapje gojën “kaq” për të futur gotën që të derdhësh ujin në gojë, por juve brezi i ri nuk i keni patë ato gota. Prandaj dhe sot kujtoni se jeta është më e lehtë.
Aeroporti i Tiranës sot ka 80 destinacione dhe 27 linja ajrore, duke arritur të përpunojë në vitin që sapo u mbyll 11.6 milionë pasagjerë, 247 % më shumë krahasuar me vitin 2019, para se të futej në funksion gjithë strategjia për të cilën fola.
Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës është në fazën përfundimtare të ndërtimit dhe do të fusë në Shqipëri, përveç fluturimeve transoqeanike, edhe modele të reja biznesi të aviacionit, kargon dhe mirëmbajtjen e avionëve, gjë për të cilën është nënshkruar edhe marrëveshja.
Nuk besoj se duhet t’ia kujtojë njeriu këtë, se sa herë është premtuar, ëndërruar, imagjinuar aeroporti i Vlorës, por tani që po përfundon, mund të them që për Vlorën më e mira është e gjitha përpara në drejtim të perspektivës ekonomike.
Ndërtimi i portit të ri tregtar dhe ushtarak në një krahë, në Porto Romano parashikon trefishimin e kapaciteteteve përpunuese aktuale dhe krijimin e një zone të lirë ekonomike, parku logjistik, ndërkohë që hap rrugën e dy porteve të reja të thata në Prishtinë dhe në Shkup, duke krijuar një nyje të re me fuqi strategjike dhe logjistike të konsiderueshme, jo thjesht për rajonin, po dhe si një vlerë e shtuar për Bashkimin Europian dhe NATO.
Dhe duhet të them këtu dy fjalë për Porto Romanon, është një nga proceset më të ndërlikuar, ndoshta më i ndërlikuar që ne kemi bërë. Është një plan strategjik që ka krijuar edhe xhelozi. Xhelozitë janë të zakonshme mes vendesh që janë në stade të caktuara zhvillimi. Një proces shumë i sofistikuar me projektin e studios më të madhe në botë dhe me reputacionin më absolut në botë për ndërtimin e infrastrukturës dhe sidomos të asaj portuale e Royal Haskoning nga Hollanda.
Një garë e jashtëzakonshme me pjesëmarrje nga të gjitha anët, por e monitoruar nga A-ja te Zh-ja nga konsulenti Royal Haskoning përsëri dhe armiqësi ndaj projektit. Nuk do flas më shumë, por një gjë dua ta them këtu: Ata që e luftojnë projektin, ata që s’po lënë gur pa luajtur për ta bllokuar projektin, ne i dimë kush janë dhe i kanë bërë llogaritë gabim, sepse projekti do bëhet.
Unë nuk kam plan B vetëm për Bashkimin Europian, për çdo gjë tjetër jam te C-ja.
Investimet e tjera në proces përfshijnë edhe transformimin e triportit në Vlorë, në një port të mirëfilltë tregtar, i shumë munguar për Vlorën dhe ndërtimin e 4 marinave turistike në Durrës, Vlorë, Sarandë dhe Shëngjin. Nuk do flas për marinën e Sarandës se po më shikon Ulsiu, dhe s’dua të krijoj konfuzion këtu për raportet shumë të kthjellëta që kemi me drejtësinë, ndërkohë që marina e Durrësit dhe e Vlorës janë në proces ndërtimi, në Shëngjin kemi filluar një proces me kryetarin e bashkisë dhe me një super ofertë të një subjekti shumë të njohur në Europë, për Sarandën pyesni Ulsiun më shumë.
Për sa i përket energjisë, sot kemi përqindjen më të ulët të humbjes në rrjet, që hyn tanimë në sferën e humbjes teknike, ndërkohë që e patëm nisur atëherë me 50% thuajse humbjen në rrjet. Janë zhvilluar 5 ankande ndërkombëtare që kanë krijuar mundësinë për 640 megavat kapacitete fotovoltaike dhe 222 megavat kapacitete eolike duke arritur disa nga çmimet më konkurruese në Europë për energjinë e rinovueshme.
Karavastaja 140 megavat është sot në operim. Spitalla 100 megavat është në ndërtim. Parku eolik në Kavajë 75 megavat, Akërnia 100 megavat dhe rreth 300 megavat të tjera janë në proces të marrjes së lejes së ndërtimit. Është diversifikuar dhe rritur prodhimi i energjisë ku 600 megavat kapacitete të reja janë shtuar dhe priten dhe rreth 1000 megavat deri në përfundim të vitit 2027.
Nga vdekja e Enver Hoxhës, deri në largimin nga pushteti të sekretarit të partisë së tij, në 2013, Shqipërisë nuk i është rritur asnjë megavat kapacitet prodhimi. Asnjë megavat kapacitet prodhimi! Po kanë ndodhur; e para shkatërrimi total i sistemit të shpërndarjes.
E dyta, privatizimi kriminal i 4 hidrocentraleve të ndërtuara funksionale, Shkopeti, Ulza, Bistrica 1, Bistrica 2 si kthim TVSH-je. Në qoftë se, duan korrupsion dhe duan të luftojnë korrupsionin se krimin mesa duket nuk e kanë të lehtë ta luftojnë deri në fund përderisa nuk kanë fuqi të ngrenë akuzë për 21 janarin, le të shkojnë dhe të marrin dosjen e këtyre 4 veprave të ndërtuara nga populli dhe që i takonin vetëm popullit dhe ju dhanë një kompanie që nuk i kthehej TVSH-ja, i llogaritën TVSH-në, thanë TVSH-në s’ja u kthejmë po merrni këto hidrocentralet dhe këta janë sot ata që vijnë vërdallë si qentë e pazarit, me flakë nëpër duar dhe me llapën jashtë. Sot energjia e rinovueshme përbën 44% të miksit total të energjisë në vend.
Politikat e vetëprodhimit kanë nxitur rreth 400 megavat kapacitete fotovoltaike për bizneset dhe familjet në vetëm 3 vite. Është përmbyllur dhe reforma për liberalizimin e tregut të energjisë dhe ndarjes e funksionit të prodhimit, transmetimit dhe shpërndarjes sipas standardeve të Bashkimit Europian. Të gjitha këto kanë ndodhur në këto vite nën drejtimin e atij njeriu që ka mbuluar ato 2 sektorë. Është derregulluar pjesërisht tregu i furnizimit me energji ku klientë me tension të mesëm dhe të lartë operojnë në tregun e lirë.
Shqipëria ka përballuar krizën globale të energjisë pa e rritur çmimin për konsumatorët familjarë dhe këtë nuk e them unë më, e thotë OECD-ja. Në vlerësimet e OECD-së shënohet se Shqipëria është një vend në Europë që e përballoi krizën pa rritur çmimin e energjisë. Për herë të parë dhe i vetmi vend në Europë, Shqipëria uli çmimin e energjisë për familjarët me 10%. Gjejeni një vend tjetër ku është ulur çmimi i energjisë dhe mund të diskutohet ulja e çmimit të energjisë. Programet për eficencën energjetike kanë mbështetur 4 mijë familje deri tani dhe do vazhdojnë të mbështesin të tjera.
Është krijuar bursa shqiptare e energjisë elektrike nga operatorët e Shqipërisë dhe të Kosovës, ku volumet sot krahasuar me ditën e krijimit 2024, janë rritur me thuajse 50%. Është forcuar integrimi rajonal përmes projekteve të interkonjeksionit me Maqedoninë e Veriut dhe Kosovën dhe aktualisht po punohet për të trefishuar kapacitetet me Greqinë si dhe për të ndërtuar linjën e transmetimit me Italinë.
Po zbatohen projektet për të rehabilituar kaskadën e Drinit dhe për të modernizuar asetet ekzistuese. Investimet e KESH-it drejtpërdrejt përfshijnë 75 megavat kapacitet fotovoltaik, 110 megavat termik dhe projektin “Pump storage” me rreth 300 megavat, ndërkohë përmes bashkëpunimeve ndërkombëtare, veçanërisht me Masdarin e Emirateve të Bashkuara, do të fillojë gjenerimi i kapaciteteve të reja duke filluar nga parku fotovoltaik i Tragjasit 120 megavat.
Kanë nisur projektet për infrastrukturën e automjeteve elektrike. Projekti NUR në bashkëpunim me “Socarin” do të mundësojë përdorimin e gazit natyror në Shqipëri si një burim energjie, i cili rrit sigurinë e furnizimit dhe sigurinë energjetike në vend, ndërsa marrëveshja që përmenda, ajo trilateralja me Italinë dhe Emiratet e Bashkuara për transmetimin nënujor të energjisë, do ta vendosë Shqipërinë në një pozicion të ri strategjik edhe në këtë fushë dhe e fundit që kam, është mot a mot nga Ëorld Economic Forum, Shqipëria renditet në krye të klasifikimit për qëndrueshmërinë e sektorit energjetik.
Nuk e lë dot ujin pa e sjellë këtu, sepse reforma e ujit ka marrë tanimë një pamje të qartë për ku po shkojmë. Në 2022-shin u përmbyll faza e parë e reformës, rajonalizuam shoqëritë, i reduktuam nga 58 në 14 që të rrisnim performancën financiare të sektorit, në 2024 nisëm për herë të parë subvencionimin e ujit për kategori të caktuara të klientëve më vunerabël. Kemi zhvilluar sistemet digjitale për monitorimin e burimeve ujore dhe depove, si dhe përfunduar një projekt për digjitalizimin e shërbimeve për qytetarët.
Janë realizuar mbi 35 miliardë lekë investime në këtë sektor. Furnizimi në 24 orë është arritur në 43 zona urbane dhe 98 zona rurale; arkëtimet kanë shkuar në një nivel rekord me 11.2 miliardë lekë në 2024, rritje me 13% ndërkohë që pagesa e faturave të energjisë nga shoqëritë e ujësjellësit që nuk paguanin energjinë ka arritur në 93%.
Shoqëritë e ujësjellës-kanalizimeve kanë arritur të mbulojnë kostot e operimit, diçka që nuk ndodhte më parë dhe të mirëmbajtjes, duke treguar që janë shëndoshur financiarisht në pikën kur mund të kalojmë në fazën tjetër të reformës; kanë përfunduar mbi 200 projekte për rindërtimin dhe ndërtimin e ujësjellësve në këto vite, rrjetesh kanalizimi, impiantesh trajtimi të shpërndare në të gjitha qarqet. Janë 80 kantiere në proces.
Tani, unë jam i bindur se kjo pasqyrë faktesh dhe shifrash, sa kokëforta aq edhe domethënëse nga dy sektorët strategjikë që Belinda Balluku ka drejtuar si titullar politik i tyre, do të gjuhet dhe do të pështyhet nga tërë lukunia e pazarit të tenxhereve politike dhe mediatike si të ishte një fletë lavdërimi me fotografinë e saj.
Por faktet janë fakte dhe asgjë nuk i ndryshon dot ndërkohë që për mua, për ne këto nuk janë faktet pafajësisë apo të amnistisë për çfarëdo faji mund të ketë bërë Belinda, të cilin sidoqoftë nuk përcaktojnë dot as një prokuror, as dy uturakë mediatike “qimbellinjsh”, që mbledhin e hedhin jashtënxjerrjet e urrejtjes ndaj nesh, duke pastruar para dhe duke bërë evazion fiskal nën sytë e mbyllur të Prokurorisë që i ka dosjet për të dyja këto akuza të depozituara institucionalisht nga tatimet e Republikës së Shqipërisë, por tatimet e Republikës së Shqipërisë janë të Republikës, prandaj nuk janë aq të rëndësishme sesa janë “qimbellinjtë” që janë të hurit dhe të litarit dhe nuk e përcaktojnë as të gjitha tenxheret bashkë. Atë fajësinë ose pafajësinë e përcakton vetëm procesi gjyqësor, ndërsa pasqyra e fakteve të një pune kolosale nuk i takon kurrsesi një individi thjesht me një rol të pamohueshëm në të gjithë zinxhirin e arritjeve në dy sektorë kaq të rëndësishëm, por të gjithë atyre që kanë patur një rol për të luajtur nga skuadra e qeverisë tek ajo e Ministrisë së Infrastrukturës, duke filluar nga Sindi 32 kile që na doli dhe njeri për t’u kontrolluar shtëpia në 6 të mëngjesit deri tek i fundit, bashkë më drejtuesit dhe ekipet e institucioneve dhe ndërmarrje të varësisë, pa harruar padyshim dhe deputetet e komisioneve të lidhura me ata sektorë si edhe mbështetjen vendimtare që grupi socialist i ka dhënë të gjitha reformave të bëra dhe për këto fakte, për këto arritje, për të gjitha përpjekjet dhe mundin që është dashur deri këtu, që të gjithë ata që kanë bërë detyrën e tyre, përfshirë patjetër edhe Ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë si përgjegjëse për dy sektorët, meritojnë vetëm respekt.
Ndërsa, të gjithë atyre njerëzve të zakonshëm të këtij vendi, me kushtin që të mos jenë pjesë e turmës së qorrave dhe të shurdheve, me molotovë në gojë dhe në duar, por që mund të jenë mbështetës tanët, siç mund të mos jenë mbështetës tanët dhe që sido qofshin, e kanë gjykuar tanimë pa gjyq, dënuar pa i dhënë as të drejtën të mbrohet në gjykatë për çka akuzohet dhe duan ta shohin në burg Belinda Ballukun, pa pritur as të hapet dera e sallës së gjyqit për të nisur procesin, u them që t’i bëjnë vetes një pyetje. Ku ndryshojmë ne, që të gjithë ne sot, apo të paktën ku duhet të ndryshojmë ne, shqiptarët e sotëm, pavarësisht bindjeve dhe simpative tona politike apo njerëzore, nga ata që dje e deshën me doemos të pushkatuar gjyshin e saj apo nga ata që regjimi komunist i gjyshit të saj, i deshi medoemos të pushkatuar, të burgosur, të syrgjynosur pasi ua bëri fillimisht gjyqin në gazetë, në radio, në televizion dhe i dënoi në emër të popullit, pa u dhënë as të drejtën të mbrohen në sytë e popullit? Kjo nuk është një pyetje që unë e bëj sot për të mbrojtur Belinda Balllukun nga e vërteta që i takon vetëm procesit mes saj dhe drejtësisë, sepse unë nuk jam avokati i askujt këtu, përballë një akuze të ngritur nga Prokuroria, ndaj kujtdo qoftë këtu brenda apo pranë nesh.
Kjo është një pyetje, të cilën unë e bëj sot për të mbrojtur të vërtetën e madhe që i takon vetëm demokracisë nga të gjithë abuzuesit e saj sepse unë jam kryeministri i këtij vendi, përballë një sfide historike të marrë përsipër nga Partia Socialiste dhe nga unë vetë si udhëheqësi i saj.
Kjo e vërtetë e madhe quhet prezumimi i pafajësisë, si parakusht absolut i çdo hetimi dhe procesi gjyqësor dhe si vijë e prerë ndarëse mes demokracisë dhe diktaturës, mes drejtësisë dhe arbitraritetit.
Ndërsa sfida historike e kësaj partie, është mbrojtja e pavarësisë së drejtësisë, në radhë të parë nga tundimi ynë i natyrshëm për t’iu kundërvënë drejtësisë në çdo rast kur drejtësia tanimë e pavarur falë vullnetit tonë patriotik dhe europian, shfaqet haptazi e njëanshme dhe jo profesionale, duke goditur arbitrarisht dhe duke përdorur “tenxheret politike dhe mediatike’’ për të fituar në mexhelisin e gjyqit popullor përpara sesa të fillojë gjyqi ligjor. Edhe rasti që po diskutojmë, aktualisht është i tillë.
Fatkeqësisht nuk është rasti i parë, po fatmirësisht nuk është as rasti më i vështirë, sepse ndryshe nga sa ka ndodhur për shembull, me kryetarin e bashkisë së Tiranës, prezumimi i pafajësisë së të cilit nuk ka ekzistuar as përpara se ai të merrej për herë të parë në pyetje dhe gjyqi mediatik ndaj të cilit, ishte një tjetër masakër gurësh dhe pështymash, me libër shtëpie e deri për Mesjetën, jo për një shoqëri europiane.
Në këtë rast, thashë fatmirësisht sepse vjen tek ne, na jep ne Kushtetuta të drejtën të gjykojmë mbi dëshirën, nevojën, argumentet e prokurorit për të kërkuar një arrest pa gjyq, se kjo është ajo që duhet ta kuptojnë të gjithë shqiptarët për të kuptuar pozicionin tonë, pozicionin tim. Arrest pa gjyq! Asgjë më shumë, asgjë më pak. Dhe kështu na jep Kushtetuta mundësinë që as mos e humbim nga sytë, as të mos kemi mundësi ta ndihmojmë viktimën më të madhe deri më sot të reformës në drejtësi. E dini kush është viktima më e madhe deri më sot e reformës në drejtësi? Parimi i prezumimit të pafajësisë!
Që ne të ngremë dorën për të votuar kërkesën e arrestit për Belinda Ballukut me kartonin që na i kanë dhënë socialistët dhe mbështetësit tanë përfshirë dhe ata të kryeqytetit të socialisteve në Fier, na duhet të kemi të paktën njërën nga arsyet që kemi pasur kur e kemi bërë këtë më parë. Nuk po them të kemi skenë krimi, të kemi kushte flagrance apo të kemi qoftë dhe një provë bindëse për tentativë arratisje apo prishje të provave të cilat janë normalisht arsye si “sine qua non” për paraburgimin sepse sjellin një lëndim relativ të detyruar të prezumimit të pafajësisë, por po them të paktën njërën nga arsyet që kemi pasur kur e kemi bërë këtë më parë dhe në kujtesën time qysh prej reformës në drejtësi ne kemi votuar për dy arreste, njëri për shkelje të përsëritur të vendimit të Gjykatës, pra një votim automatik pa nevojë për ndonjë diskutim, tjetri për plot të zeza, korrupsion, pastrim parash, fshehje pasurie, gjëra që na krijuan bindje që kërkesa e prokurorit ishte e përligjur. Në këtë rast s’kemi asgjë nga këto.
Ndërkohë, unë kam dhe një problem tjetër, materiali shumë voluminoz që e shoqëron kërkesën siç u tha dhe nga prokurori, 16 mijë faqe është në fakt tregues i dobësisë së madhe që ka kërkesa sepse ato 16 mijë faqe janë një kolpo e bukur propagandistike për t’ju çuar fjalë gjithë shqiptarëve të etur për drejtësi që janë 16 mijë faqe me vjedhje. Në fakt ato janë studime, janë projektime, janë prokurime, janë vendime, janë urdhëresa, janë arkiva e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë gjatë periudhës së drejtimit të Belinda Ballukut, e marrë me kamion dhe e çuar për tu futur në dosje, një dosje që nëse përbën provë për diçka është prova më fortë e punës së madhe serioze së Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, të tjerat janë dokrra.
Unë nuk jam ndonjë njohës i procedurave të Kuvendit, por personalisht ja kam thënë dhe shokëve të Këshillit të Mandateve, po të isha një nga ata unë do i ktheja mbrapsht ato 16 mijë faqet, si një qasje jo serioze, për mua ofenduese, por unë mbase ofendohem lehtë, e përfaqësuesit të pushtetit të pavarur gjyqësor ndaj përfaqësisë se pushtetit të pavarur legjislativ dhe pikërisht si iluzion optik. I mbani mend kur keni qenë fëmijë ato pasqyrat e thyera që kapnin diellin dhe ia përplasnin syve dikujt, një gjë e vogël dhe dukej sikur të vinte tërë dielli përballë? Ashtu janë ato 16 mijë faqe.
Ulsi Manja më ka shpjeguar një herë fenomenin e volumeve të madh të kërkesave të prokurorëve me fjalët e ndjese pastë Stavri Çeços, profesor i nderuar i Fakultetit të Drejtësisë i cili thoshte: “kur s’ka prova bindëse shkruhet gjatë se flet prokurori, kur ka prova bindëse shkruhet shkurt se flasin provat”, por më e renda sipas meje në orvatjen e prokurorit pranë Kuvendit është një diçka tjetër: paraqitja e një incizimi të një bisede mes një të pandehure me një bashkëbiseduese ku e pandehura, sipas prokurorit na qenkësh kërcënuar dhe ku sipas shokëve të Këshillit të Mandateve në atë proces verbal nuk përmendet as gjëkundi në atë bisedë Belinda, ministrja, titullarja apo ndonjë gjë që duket si kërcënim real.
Tani besojeni ose jo, unë vet as nuk e kam dëgjuar as nuk kam ndërmend ta dëgjoj këtë kërcënim të incizuar, apo të lexoj proces verbalin, i kam tmerr këto forma, por drejtësia ka detyrën e vet t’i përdori, që e paska shtyrë prokurorin të marrë gjithë atë të përpjetë dhe të vijë të kërkojë nga Parlamenti i Shqipërisë arrestimin e një deputeteje e cila, një kujtesë e vogël këtu është prind i vetëm i një vajze minorene, nuk po marr fare as për bazë faktin që këtë kërcënimin prokurori e kishte apo jo? E kishte edhe përpara sesa ta pezullonte ministren. Ndërkohë që e nxori kur ra masa e pezullimit duke e përdorur si rrethanë rënduese për të kërkuar me çdo kusht arrestin në një turravrap i cili më shumë sesa një hap logjik i një procedure ku shfaqet një e dhënë e re, ngjan me një reagim emocional ndaj rrëzimit të masës së pezullimit nga Gjykata Kushtetuese, por nejse.
Unë nuk po them fare as që një thënie e një të pandehuri në të njëjtin procedim nuk ka vlerën e dëshmisë dhe thëniet e tij merren me rezervë, pasi nuk mund të konsiderohen si provë në kuptimin që ka prova në kodin penal dhe këtë e thotë kodi, nuk e them unë, por nuk e quaj. Unë po e zë tani se e pandehura i thotë bashkëbisedueses në telefon: “Belinda Balluku personalisht më ka lidhur pas karriges, më ka vënë në fyt një thikë që kishte edhe disa pika gjaku të tharë dhe më ka thënë do të të vras po nuk the kështu apo po nuk bëre kështu”. Unë po e marr që prokuroret kanë sjellë këtë. Tani a ka njeri të ma tregojë mua si mund të vihet në Kuvendin e Shqipërisë me kaq? Me një muhabet të tillë telefoni pa bërë asnjë ballafaqim, pa bërë asnjë kryqëzim dëshmish, pa bërë asnjë verifikim ku, kur ndodhi kjo thagmë, sado në mënyrë të tmerrshme të përshkruhet ajo në një bisedë telefonike mes dy grash ose burrash se burrat janë më të këqij se gratë kur flasin në telefon. Aq më tepër një i pandehur me një tjetër. Si u merrka mbrapa hekurave kaq kollaj një njeri? Se folën dy veta në telefon dhe kjo është një provë e re që s’është as e re. Dhe kur mendoj që vihet me këtë kollajllëk në Kuvendin e Shqipërisë për të kërkuar kokën e një të zgjedhuri, mbasi është bërë gjithçka për t’ia futur shtatë pashë jo nën dhe por në llum!
Po një njeri i thjeshtë, një njeri i pambrojtur, një njeri që i “ngec sharra në gozhdë” me kushëririn e një prokurori, për shembull, e parafytyroni ju si mund ta hajë fletën e arrestit surratit me një logjikë rrafsh si kjo dhe në fakt, kur sheh këtë, aty e kupton konkretisht se si e hanë shumë njerëz në Shqipëri dhe se si për faqen e zezë të autorëve të kësisoj “përplasjesh turive” të fletëve të arrestit, Shqipëria është bërë delja e zezë e Këshillit të Europës. Më shumë të burgosur pa gjyq, të cilët hanë e pinë me paratë e taksapaguesve, ndërkohë që mund të jenë atje komplet të pafajshëm, jetojnë pra në kurriz të të tjerëve, ndërkohë që mund të ishin jashtë dhe të bënin punë dhe të mbanin veten dhe familjen, se sa të burgosur me gjyq. 58% janë kështu. “Hajde ta fusim njëherë, se na ka dalë një incizim, se na ka ardhur një muhabet, se kemi parë ca mesazhe.
Ku jemi këtu ne? Po ça është një njeri i zgjedhur nga populli apo një drejtues publik? Kokë për t’u marrë si trofe në pjatën e pazarit dhe për t’u shëtitur në pazar në emër të drejtësisë dhe të luftës kundër korrupsionit, pasi është sakatuar dhe zhgaravitur paraprakisht?
Grupi i strukturuar kriminal i tha gjykatësja prokurorit për Ilir Beqajn, arbitri. Pra, lojtari përballë pretendon që ishte gol, arbitri thotë: -Nuk ishte një gol, ishin dy gola dhe “VAR-i”, Gjykata e Apelit thotë ishin tre gola. Ça drejtësi është kjo? Ça gjykatësish janë këta?
Ra grupi i strukturuar, nuk është ekzistent. Atëherë, po Ilir Beqja? S’kam folur ndonjëherë për të, duke respektuar vijën e kuqe, po tani që ka një vendim mbasi u ngrit dhe u ul si organizatori i një grupi të strukturuar në të 700 tenxheret politike dhe mediatike, s’paska pas grup strukturuar. Në të gjithë botën normale, prokurori kërkon, gjykatësi frenon.
Këtu prokurori kërkon, gjykatësi vrapon. Po në emrin tonë, jo! Me votën tonë, jo!
Herë tjetër, kur të vijnë në Kuvend për të kërkuar jo imunitetin, se dhe ky është një keqkuptim i madh. Nuk ka imunitet në Shqipëri ndaj hetimit, nuk ka imunitet në Shqipëri ndaj përgjimit, nuk ka imunitet në Shqipëri ndaj procesit penal, për askënd nga ne që jemi këtu. Nuk ekziston imuniteti në Shqipëri, siç e kanë në Gjermani, siç e kanë në Itali, siç e kanë në Francë, siç e kanë në thuajse të gjitha vendet e Bashkimit Europian, që nuk mundet dot të guxosh ta zësh me gojë emrin e një deputeti, jo më të fillosh hetim pa shkuar njëherë në Parlament, e të thuash, “a më lejoni mua të merrem me këtë”?
Në Shqipëri, ne nuk e kemi, e kemi hequr me konsensus, mos gabohem në 2012.
Ne kemi vetëm kufizimin ose jo të lirisë, pra një person hetohet në gjendje të lirë apo një person çohet në burg me votën tonë. Dhe ne të ngremë dorën për të çuar në burg një deputet me këto argumenta. Po ça jemi ne, bashkautor në krijimin e popullit të të paraburgosurve në Shqipëri dhe kur të vijnë për të kërkuar heqjen e lirisë, herë tjetër, Prokurorët duhet të vijnë të armatosur me prova dhe të përgatitur, siç erdhën në dy rastet e mëparshme. Për një rast kishin një provë që s’kishin ça thoshe fare, sepse deputeti nuk zbatonte vendimin e Gjykatës në mënyrë të përsëritur, për një rast tjetër kishin një mal me argumenta. Po t’i vish Kuvendit me një procesverbalin e një incizimi qesharak, një grua me dy gra? Për të legjitimuar kërkesë ekstreme, arrest pa gjyq, duke na vënë në pozitë absurde ne, shumicën socialiste që i kemi dhënë shpirtin betejës për reformën e drejtësisë, po i kemi vënë në dispozicion edhe lëkurën drejtësisë së pavarur. Bëni ç’keni për të bërë!
Ku është parë kjo forcë politike në historinë e Europës? Të Europës?
Hapini gazetat, lexoni ça thotë motra ime atje për gjykatësit dhe prokurorët, është vend i BE-së. Ama, dinjiteti i Parlamentit nuk ka dalë në pazarin e gjësë gjallë, Nuk është me dorën tonë. Pastaj se ç’bëjnë 700 tenxheret për ne, ne s’e frenojmë dot, se s’kemi ç’a i bëjmë. Jemi vend i lirë, dekriminalizuam edhe shpifjen për tenxheret. Apo jo, Toni Gogu me Majlinda Dhukën.
Tani unë e di shumë mirë që do thonë, ç’nuk do thonë prapë, po ata kurrë nuk kanë lënë dhe nuk do lënë gjë pa thënë në të gjitha rastet, po ky është një qëndrim i prerë kundër dhënies së autorizimit për arrest të një deputeteje dhe është po aq parimor dhe i domosdoshëm sot, sa ç’është edhe një qëndrim paralel i prerë në mbështetje të plotë drejtësisë për të hetuar, gjykuar, vendosur e pa trysnuar nga pushteti ekzekutiv apo shumica parlamentare.
Mosdhënia e lejes për arrest nuk është trysni, është thjeshtë kryerja e detyrës tonë. Vini të na kërkoni këtë, nuk keni kushtet për të pasur pranimin tonë. Le ta hetojnë deri në fund Belinda Ballukun dhe le ta ulin në gjyq për akuzën e pa barazisë në tendera të para 6 viteve, për të cilën i kanë në dispozicion të tëra çfarë u duhet, por të mos fyejnë inteligjencën tonë duke na thënë që ajo rrezikon t’iu prishë provat. Provat s’ua rrezikonte as kur ishte ministre, se provat janë të para gjashtë viteve, sot që është thjesht deputete dhe as që bëhet fjalë. Sepse po të shikosh gjithë kërkesën, ajo është kryekëput kërkesë që lidhet me rolin e ministres, në mos gabohem.
Pastaj gjykata të vendosë si ta shohë të arsyeshme, është absolutisht, pushtet i pavarur. Ky është pozicioni ynë, pikë!
Ideja se hajt më këta janë gjithë njësoj, edhe po s’pati prova për këtë, që po themi, kushedi sa të tjera kanë bërë që ne si dimë, prandaj, kur bie lapsi, le të bjerë. E pastaj, gjenerali, oficeri, ushtari, kush të dalë, mjafton që të jetë i frontit armik. Për ata që merren politikë, fronti armik është partia tjetër, për ata të tjerët që s’merren politikë, fronti armik është e gjithë politika. Po kjo është një ide që e ushqen ose deformimi nga komunizmi në trurin e më të vjetërve ose jehona e mllefit të përgjithshëm në boshllëkun që ka truri i më të rinjve. Është një zonë atje që jehon, kthehet zëri mbrapsht.
Po mua nuk më intereson fare çfarë thonë apo do thonë ata që s’duan apo që më duan të vdekur mua bashkë me ju dhe Partinë Socialiste. U bë kohë që më ngjallin vetëm keqardhje për njerëzit që i dëgjojnë akoma, po më shumë akoma më ngjallin keqardhje për tokën që detyrohet t’i mbajë mbi shpinë.
Kur shoh Bulevardin çfarë mban, e shoh me keqardhje tokën ku janë shtruar ato pllaka, por “C’est la vie”.
Jua kam thënë dhe herë tjetër, unë nuk kam më asgjë për t’i provuar vetes sime. Kam hequr çdo lloj meraku që ka normalisht njeriu, e kam sprovuar veten në çdo nivel, qoftë si njeri në arenën politike këtu, qoftë si shqiptar në arenën ndërkombëtare. Këtu jam akoma për të dhënë gjithçka që kam brenda vetes, që bashkë me ju të mos lejoj që Shqipëria të humbasë mundësinë e jashtëzakonshme historike të cilën e kemi krijuar me shumë mund, me shumë durim, por dhe na është krijuar nga rrethanat e reja gjeopolitike të kontinentit, për tu bërë brenda kësaj dekade, vend anëtar i Bashkimit Europian. Duan apo s’duan, ata që s’duan, ne po bëjmë histori!
Shqipëria e sotme është një Shqipëri tjetër nga ajo e një dekade më parë, prandaj është tejet e rëndësishme që të mos e humbin për asnjë çast nga sytë këtë të vërtetë dhe ne nuk na lejohet të biem pre e presionit të përditshëm të 700 tenxhereve, por jemi të detyruar ta bëjmë historinë deri në fund me anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Europian. Prandaj është tejet e rëndësishme po ashtu që të mos e harrojmë për asnjë çast edhe të vërtetën që pa Partinë Socialiste si një skuadër në formë që duhet të jetë në formë, për çdo ndeshje, si skuadër, me strategji të qartë, me angazhim të madh kolektiv, me disiplinë të fortë në udhëheqjen e vendit, Shqipëria jo që nuk e arrin dot majën për ku po ngjitet hap pas hapi, por mund të kthehet mbrapa sa hap e mbyll sytë. Shumica dërmuese e shqiptarëve e dinë shumë mirë këtë, prandaj na votojnë masivisht, jo se nuk i shohin të metat tona, jo se na i falin, por i gëlltisin gabimet tona, por ama dinë këtë, pavarësisht sesi e keq lexojnë votën e tyre, gjysmë analfabetët politikë të frontit të kundërshtarëve tanë të mos o zotshëm.
Shumica dërrmuese e shqiptarëve dinë shumë mirë dhe një gjë tjetër, se ne dhe vetëm ne jemi garantët e pavarësisë së drejtësisë dhe edhe sot konkretisht me mënyrën si po i qasemi kërkesës për të autorizuar arrestin e një deputeteje në po e provojmë katërcipërisht edhe këtë. Po, katërcipërisht sepse unë fola gjatë deri këtu, por as ju dhe askush që ka arritur të dëgjojë ato që kam thënë deri tani, jo ata që ka dashur vetë të dëgjojë, nuk keni dëgjuar asnjë llaf që të lëndojë autoritetin e prokurorit, që të hedhë poshtë motivin e hetimit, që të bëjë avokatinë e Belinda Ballukut lidhur me çështjen dhe lërë pastaj që të angazhojë këtë fuqi të madhe që merr përpara të madh e të vogël, mjafton ta vendosë, për t’i vendosur përballë prokurorëve një mur me presion. Zero! Sepse unë e respektoj plotësisht pavarësinë e prokurorit, të drejtën e Prokurorisë që të hetojë edhe një bashkëpunëtore të ngushtë, si dhe respektoj detyrën time që në asnjë mënyrë të mos bëhem avokati i saj.
Kështu që, unë e falënderoj sot Belindën për punën e madhe që bëri në detyrat që i besova për 6 vjet me radhë dhe i uroj fatin që meriton, cilido qoftë fati që meriton, në betejën ligjore për të cilën do të ketë në krah, vetëm avokatët e saj dhe i kërkoj ndjesë për refuzimet e përsëritura të tre dorëheqjeve të veta, të cilat pavarësisht interesit të saj apo edhe pikëpamjes së disa shokëve këtu, për të lehtësuar presionin mbi të apo mbi ne, i kam refuzuar pikërisht dhe vetëm se pse drejtësia, pushteti i pavarur gjyqësor u kuturis pa ose me dashje, këtë do ta mësojmë dhe të jeni të sigurt që po e mësova, do t’ua tregoj, në territorin e pavarësisë së pushtetit të pavarur ekzekutiv dhe legjislativ. Pushteti këtu buron nga vota e popullit dhe kjo për mua ishte dhe do të jetë e patolerueshme sa të jem unë këtu në këtë detyrë.
Të dashur deputetë, deputete besoj isha po aq i qartë sa ç’është i qartë dhe raporti i Këshillit të Mandateve shkruar nga pala jonë, por besoj se dhe në raportin tjetër, të palës tjetër, i keni të gjitha argumentet pse kërkesa rrëzohet.
Faleminderit!